ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Ηλικία Πρώτης Εγγραφής




Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού (Υ.Π.Π.), με απώτερο στόχο τη συνέχιση της προσπάθειας που καταβάλλει για ποιοτική βελτίωση και αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος και έχοντας ως πρώτιστο μέλημά του το καλώς νοούμενο συμφέρον και την πρόοδο όλων των παιδιών, μελέτησε το θέμα της ηλικίας πρώτης εγγραφής στην προδημοτική τάξη και στην Α΄ τάξη του δημοτικού σχολείου. Στη βάση αυτών των δεδομένων, το Υ.Π.Π. εξέτασε το θέμα της επέκτασης του ορίου ηλικίας και για τον σκοπό αυτό ετοίμασε σχετικό Κείμενο Πολιτικής. Ως αποτέλεσμα της προσπάθειας αυτής, και αξιοποιώντας τις απόψεις που εξέφρασαν οι εμπλεκόμενοι φορείς, το Υ.Π.Π. προώθησε σχετική πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο.

Το Υπουργικό Συμβούλιο, στη συνεδρία του με ημερομηνία 9 Ιανουαρίου 2018, αποφάσισε (Αρ. Απόφ. 84.078) τη διατήρηση του ορίου ηλικίας για υποχρεωτική φοίτηση των παιδιών στο νηπιαγωγείο στην ηλικία των 4 χρονών και 8 μηνών, ως έχει σήμερα. Ταυτόχρονα, αποφάσισε τη σταδιακή αύξηση της ηλικίας πρώτης εγγραφής των παιδιών (α) στην προδημοτική τάξη, από 4 χρονών και 8 μηνών που είναι σήμερα, σε 5 χρονών και (β) στην Α΄ τάξη του δημοτικού σχολείου, από 5 χρονών και 8 μηνών που είναι σήμερα, σε 6 χρονών. Επομένως, όλα τα παιδιά θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει τις συγκεκριμένες ηλικίες πριν από την 1η Σεπτεμβρίου της σχολικής χρονιάς που θα φοιτήσουν στο σχολείο.

Ως εκ τούτου δίνεται η δυνατότητα σε όλους τους ενδιαφερομένους με την καταχώρηση της ημερομηνίας γέννησης του παιδιού τους πιο κάτω, να ενημερώνονται για τη σχολική χρονιά κατά την οποία θα φοιτήσει στην υποχρεωτική προδημοτική εκπαίδευση, στην προδημοτική τάξη και στην Α΄ τάξη, ανάλογα. Οι γονείς των παιδιών προτρέπονται όπως αξιοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα και όπως ενημερωθούν για όλα τα σχετικά θέματα που προκύπτουν, από τις Ερωτήσεις-Απαντήσεις που ακολουθούν.


  • Γιατί μια σειρά από ερευνητικά δεδομένα τόσο από διεθνείς όσο και από τοπικές έρευνες αποδεικνύουν ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας εισδοχής στο δημοτικό σχολείο και των μαθησιακών αποτελεσμάτων.
  • Γιατί η εμπειρία των εκπαιδευτικών και των γονέων συνηγορεί στο γεγονός ότι στην ηλικία των 5 χρονών και 8 μηνών ορισμένα παιδιά είναι μαθησιακά και συναισθηματικά ανώριμα να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα του δημοτικού σχολείου.
  • Γιατί η μαθησιακή ετοιμότητα των παιδιών αυτής της ηλικίας, καθώς και η σωματική και γνωστική τους ανάπτυξη ποικίλλουν σημαντικά.
  • Γιατί η αύξηση της ηλικίας εισδοχής αποτελεί ένα από τα μέτρα που μπορούν να υιοθετηθούν, ώστε τα ποσοστά των παιδιών, με μεγάλη πιθανότητα να παραμείνουν γλωσσικά και μαθηματικά αναλφάβητα, να μειωθούν και να προωθηθεί η σχολική επιτυχία σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό παιδιών.
  • Γιατί η αλλαγή αυτή λαμβάνει υπόψη αποκλειστικά και μόνο το συμφέρον των παιδιών.
  • Γιατί η αύξηση του ορίου ηλικίας θα βοηθήσει τα παιδιά στην αποτελεσματικότερη παρακολούθηση του αναλυτικού προγράμματος.
  • Γιατί τα οφέλη που θα προκύψουν για τα παιδιά προβλέπεται ότι στο μέλλον, κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο σχολείο αλλά και μετέπειτα, θα είναι πολλαπλά, σημαντικά και μεγάλης διάρκειας.
  • Από τα 28 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε 17 χώρες το όριο ηλικίας για εγγραφή στην Α΄ τάξη καθορίζεται στα 6 χρόνια, σε οκτώ χώρες στα 7 χρόνια και σε μόνο τρεις σε μικρότερη ηλικία - Μάλτα και Ηνωμένο Βασίλειο στα 5 χρόνια και Κύπρο στα 5 χρόνια και 8 μήνες.
  • Στην έρευνα TIMSS 2015, οι πρώτες σε επίδοση χώρες στα Μαθηματικά και στις Φυσικές Επιστήμες στη Δ΄ τάξη είναι αυτές με ηλικία εισδοχής των παιδιών στο δημοτικό τα 6 χρόνια (Χονγκ Κόνγκ, Ρωσία, Ιαπωνία, Κορέα) ή τα 7 χρόνια (Σιγκαπούρη, Κινεζική Ταϊπέι).
  • Όσον αφορά στην Κύπρο, οι επιδόσεις των παιδιών που γεννήθηκαν το πρώτο τρίμηνο, συγκρινόμενες με τις επιδόσεις των παιδιών που γεννήθηκαν το τέταρτο τρίμηνο, τόσο στα Μαθηματικά όσο και στις Φυσικές Επιστήμες, παρουσιάζουν στατιστικά σημαντική διαφορά, η οποία ανέρχεται στις 25,99 και 23,95 μονάδες, αντίστοιχα. Οι ακόλουθες δύο γραφικές παραστάσεις παρουσιάζουν τα δεδομένα αυτά:





  • Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στις έρευνες PISA 2012 και 2015, όπου οι επιδόσεις των παιδιών που γεννήθηκαν το πρώτο τρίμηνο παρουσιάζουν στατιστικά σημαντικές διαφορές με τις αντίστοιχες επιδόσεις εκείνων που γεννήθηκαν το τέταρτο τρίμηνο. Στην τελευταία έρευνα PISA 2015, η διαφορά της επίδοσης ανάμεσα στους/στις μαθητές/μαθήτριες που γεννήθηκαν το πρώτο και το τέταρτο τρίμηνο κυμαίνεται από 13,70 μονάδες στα Μαθηματικά μέχρι και 21,21 στην Κατανόηση Κειμένου και σε όλες τις περιπτώσεις οι διαφορές είναι στατιστικά σημαντικές. Οι ακόλουθες δύο γραφικές παραστάσεις παρουσιάζουν τα δεδομένα αυτά:





  • Στην έρευνα που διεξάγει κάθε χρόνο το Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης, στη Γ΄ και Στ΄ τάξη, διαπιστώνεται ότι υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής στις ομάδες ρίσκου λειτουργικού αναλφαβητισμού έχουν, ανάμεσα σε άλλα, οι μαθητές και οι μαθήτριες που εισήλθαν στο δημοτικό σε ηλικία μικρότερη των 6 χρονών. Διαχρονικά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι μικρότεροι σε ηλικία μαθητές και μαθήτριες βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, σε σχέση με τους μεγαλύτερους συμμαθητές και συμμαθήτριές τους, φαινόμενο που στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρεται ως «επίδραση της ημερομηνίας γέννησης». Οι δύο πιο κάτω πίνακες παρουσιάζουν τα δεδομένα των τριών τελευταίων σχολικών χρονιών:

  • Μαθητές/Μαθήτριες που παρουσιάζουν ρίσκο να μείνουν αναλφάβητοι/ες Γ΄ τάξη
      Γλωσσικός αναλφαβητισμός Μαθηματικός αναλφαβητισμός
    2014-2015 2015-2016 2016-2017 2014-2015 2015-2016 2016-2017
    Μαθητές/Μαθήτριες που γεννήθηκαν από Ιανουάριο-Μάρτιο 8,8% 10,4% 8,2% 9,4% 10,2% 9,8%
    Μαθητές/Μαθήτριες που γεννήθηκαν από Οκτώβριο-Δεκέμβριο 14,6% 14,1% 12,3% 15,6% 16,1% 14,5%

    Μαθητές/Μαθήτριες που παρουσιάζουν ρίσκο να μείνουν αναλφάβητοι/ες Στ΄ τάξη
    Γλωσσικός αναλφαβητισμός Μαθηματικός αναλφαβητισμός
    2014-2015 2015-2016 2016-2017 2014-2015 2015-2016 2016-2017
    Μαθητές/Μαθήτριες που γεννήθηκαν από Ιανουάριο-Μάρτιο 6,6% 5,6% 9,3% 5,2% 5,4% 8,7%
    Μαθητές/Μαθήτριες που γεννήθηκαν από Οκτώβριο-Δεκέμβριο 8,4% 6,5% 12,4% 7,2% 6,8% 12,5%

  • Από το σύνολο των 548 αναστολών φοίτησης στο δημοτικό, που αφορούν στη σχολική χρονιά 2017-2018, το 12% δόθηκε σε παιδιά που γεννήθηκαν το πρώτο τρίμηνο, ενώ το 52% δόθηκε σε παιδιά που γεννήθηκαν το τέταρτο τρίμηνο. Όσον αφορά τη στασιμότητα στο δημοτικό, από τα 141 παιδιά που παρέμειναν στάσιμα, τη σχολική χρονιά 2016-2017, το 18% των παιδιών γεννήθηκαν το πρώτο τρίμηνο και το 36% το τέταρτο τρίμηνο.
  • Μία από τις εισηγήσεις της Διατμηματικής Επιτροπής για τη Σχολική Επιτυχία και την Προώθηση του Αλφαβητισμού είναι η αύξηση του ορίου ηλικίας εισδοχής στη δημοτική εκπαίδευση στα 6 χρόνια, αφού αυτό αποτελεί έναν από τους σημαντικούς παράγοντες για τη μετέπειτα σχολική επιτυχία των παιδιών.
  • Τα πιο πάνω δεδομένα τεκμηριώνουν πλήρως ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της ηλικίας εισδοχής στο δημοτικό σχολείο με τα αποτελέσματα και τη μαθησιακή και συναισθηματική ετοιμότητα των παιδιών να παρακολουθήσουν το σχολικό πρόγραμμα.

  • Η αρχική πρόταση παρουσιάστηκε στην Παγκύπρια Οργάνωση Ελλήνων Δασκάλων, στις Συνομοσπονδίες Γονέων Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης και στην Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, τον Φεβρουάριο του 2017, από τις οποίες και ζητήθηκε όπως υποβάλουν τις απόψεις τους.
  • Όλοι οι φορείς τοποθετήθηκαν καταρχάς θετικά, αναγνωρίζοντας ότι η Πρόταση στοχεύει αποκλειστικά και μόνο στο συμφέρον των παιδιών και στη βελτίωση της μαθησιακής τους ικανότητας.
  • Λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις που εκφράστηκαν, το Υ.Π.Π. παρουσίασε την αναθεωρημένη του Πρόταση τον Νοέμβριο του 2017 και δόθηκε επιπλέον χρόνος για υποβολή τελικών απόψεων από τους εμπλεκομένους.
  • Στη βάση όλων των απόψεων που εκφράστηκαν τόσο από τα οργανωμένα σύνολα όσο και από μεμονωμένους φορείς και γονείς, οριστικοποιήθηκε η τελική Πρόταση, η οποία κατατέθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο, για λήψη Απόφασης.
  • Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού εξέτασε διεξοδικά το θέμα, έπειτα από παράπονα που δέχτηκε από επηρεαζόμενους γονείς, αναφέροντας ότι συμφωνεί με την Πρόταση και ότι η πολιτική αυτή βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση, ως προς τη διασφάλιση των δικαιωμάτων του παιδιού. Πρόσθεσε, επίσης, ότι βασίζεται στο συμφέρον των παιδιών και δεν γίνεται σε βάρος της ακαδημαϊκής, συναισθηματικής και κοινωνικής τους ανάπτυξης.
  • Με τη συγκεκριμένη αλλαγή δεν επηρεάζεται κανένα παιδί που την παρούσα σχολική χρονιά 2017-2018 φοιτά σε νηπιαγωγείο και διασφαλίζεται ότι κανένα παιδί δεν θα φοιτήσει για δύο χρόνια στην προδημοτική τάξη.
  • Το Υ.Π.Π. δεν ισχυρίζεται ότι η αλλαγή αυτή αποτελεί πανάκεια που θα λύσει όλα τα προβλήματα, ούτε και τη θεωρεί ως τον αποκλειστικό και μόνο παράγοντα που ευθύνεται για τις επιδόσεις των μαθητών/ριών.
  • Γι’ αυτό εξάλλου και προωθεί πληθώρα άλλων πολιτικών, όπως την εισαγωγή των νέων αναλυτικών και ωρολόγιων προγραμμάτων, την αλλαγή των κανονισμών λειτουργίας των σχολείων δημοτικής εκπαίδευσης, την εισαγωγή νέου συστήματος για αξιολόγηση του/της μαθητή/μαθήτριας κ.ά.
  • Από τη στιγμή, όμως, που φαίνεται ότι επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό τις επιδόσεις, αναγνωρίζεται ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί.
  • Η λανθασμένη αντίληψη ότι η επανάληψη της προδημοτικής τάξης θεωρείται στασιμότητα για ορισμένα παιδιά δεν ισχύει.
  • Ήδη δρομολογούνται σχετικές ενέργειες, ώστε η εφαρμογή του αναλυτικού προγράμματος του νηπιαγωγείου να αναδιαμορφωθεί και να εμπλουτιστεί, για να προσφέρει στα παιδιά νέες μαθησιακές εμπειρίες, ανάλογα με την ηλικία τους.
  • Την έγκριση της υποχρεωτικής φοίτησης των παιδιών στο νηπιαγωγείο στην ηλικία των 4 χρονών και 8 μηνών, κάτι που σημαίνει ότι η υποχρεωτική φοίτηση επεκτείνεται κατά τέσσερις μήνες, αφού διατηρείται το όριο ηλικίας που ισχύει σήμερα.
  • Την έγκριση της αύξησης της ηλικίας πρώτης εγγραφής των παιδιών στην προδημοτική τάξη από 4 χρονών και 8 μηνών σε 4 χρονών και 10 μηνών και στην Α΄ τάξη του δημοτικού σχολείου από 5 χρονών και 8 μηνών σε 5 χρονών και 10 μηνών, πριν από την 1η Σεπτεμβρίου της σχολικής χρονιάς που θα φοιτήσουν στο σχολείο. Σημειώνεται ότι, η εν λόγω Απόφαση θα ισχύσει για την προδημοτική τάξη για τη σχολική χρονιά 2019-2020, ενώ για την Α΄ τάξη θα ισχύσει για τη σχολική χρονιά 2020-2021.
  • Την έγκριση της περαιτέρω αύξησης της ηλικίας πρώτης εγγραφής των παιδιών στην προδημοτική τάξη από 4 χρονών και 10 μηνών σε 5 χρονών και στην Α΄ τάξη του δημοτικού σχολείου από 5 χρονών και 10 μηνών σε 6 χρονών, πριν από την 1η Σεπτεμβρίου της σχολικής χρονιάς που θα φοιτήσουν στο σχολείο. Σημειώνεται ότι, η εν λόγω Απόφαση θα ισχύσει για την προδημοτική τάξη από τη σχολική χρονιά 2020-2021, ενώ για την Α΄ τάξη θα ισχύσει από τη σχολική χρονιά 2021-2022.
Υπηρεσία Διαδικτύου και Επικοινωνίας - Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού